Хамрын мэс заслын түүх ⑤ — Эмээл хамар, мөн далдлах зорилгоор эхэлсэн суулгац

1495 онд Европт анх бүртгэгдсэн тэмбүү өвчин үүнээс хойш олон зууны турш нийгмийг түгшээсэн юм.

Өвчин гурав дахь шатандаа хүрэхэд хамрын нурууны яс болон мөгөөрс нурж, цөмөрдөг; үүнийг эмээл хамар гэж нэрлэдэг.

Асуудал нь зөвхөн гадаад үзэмжийн өөрчлөлтөөр дуусаагүйд байв. Цөмөрсөн хамрын нуруу нь тухайн хүнийг тэмбүү өвчтэй гэдгийг илтгэх тэмдэг болж шууд харагддаг байлаа.

Хамар нь шал өөр шалтгаанаар цөмөрсөн хүмүүс ч ялгаагүй ийм харцтай тулгардаг байв.

Арван наймдугаар зууны Лондонд хамраа алдсан хүмүүс цугладаг гэгддэг «Хамаргүйчүүдийн клуб»-ын тухай ёгт тэмдэглэлүүд хүртэл үлджээ.

Тиймээс энэ үеийн хүмүүс хамраа нуухын тулд бүхий л аргаа дайчилж байв.

Мөнгө болон бусад металлаар хийсэн хиймэл хамрыг нүүрэндээ зүүдэг байжээ.

Арван есдүгээр зууны дундуур тэмбүү өвчний улмаас хамраа алдсан нэгэн эмэгтэйн хэрэглэж байсан мөнгөн хиймэл хамар өнөөг хүртэл хадгалагдан үлдсэн байдаг.

Тэгээд ойролцоогоор 1900 оны үед Венийн эмч Герсуни цөмөрсөн хамрын нурууг дүүргэхийн тулд хайлсан парафиныг арьсан дор тарьж эхэлжээ.

Тухайн үеийн тэмдэглэлд ямар нэгэн сөрөг үр дагаваргүйгээр хийгдсэн гучин тохиолдлыг дурдсан бөгөөд энэ арга нь Европ болон Америкт хурдацтай тархсан байна.

Үр дүн нь тийм ч сайн байсангүй. Тухайн үеийн сонин хэвлэлүүдэд сэрэмжлүүлэг аль хэдийн гарч эхэлсэн байв.

Хэрэв парафины хайлах температур биеийн температураас доогуур байвал энэ нь тунгалгийн судасны дагуу тархаж, хэт хатуу байвал эдийн үхжил үүсгэдэг байв.

Тарьсан парафин нь зовхи руу урсаж, буцааж авах боломжгүй болсон тохиолдлууд бүртгэгдсэн байна. Парафинома буюу парафин нь бие махбодод бөөгнөрөл болон үрэвсэл үүсгэдэг нь мэдэгдмэгц энэ аргыг орхисон байна.

Би энэ хэсгийг байнга эргэцүүлэн санадаг. Хамарт ямар нэгэн зүйл оруулах санаа гараад зуу гаруй жил өнгөрсөн ч тэр зууны ихэнх хугацааг юуг оруулж болохгүй вэ гэдгийг мэдэж авахад зарцуулсан юм.

Одоо бид харьцангуй аюулгүй материалыг ашиглаж чадаж байгаа нь хэн нэгэн тэр үнэ цэнийг хамгийн түрүүнд төлсөнтэй холбоотой. Тийм ч учраас материалыг сонгохдоо маш болгоомжтой хандах ёстой гэж би боддог.