Хамрын мэс заслын түүх ⑫ — 3600 жилийн турш юу өөрчлөгдөөгүй вэ

Бичиж эхэлсэн чинь нэлээд уртсаж, хэлэх зүйл ч дэндүү их байсаар эцэстээ арван хоёр хэсэг боллоо.

Бид МЭӨ 1650 оны папирусаас эхэлж, өнөөдөр миний зөвлөгөөний өрөөнд ирээд байна.

Эцэст нь үлдэх асуулт бол энэ. 3600 жилийн турш юу өөрчлөгдөж, юу өөрчлөгдөөгүй вэ?

Юу өөрчлөгдсөн тухай түр зуур бодоод үзье

Бараг бүх зүйл.

Мэдээ алдуулалт гарч ирсэн. Энэ бол хамгийн том нь юм. Сушрута болон Тальякоццийн өвчтөнүүд сэрүүнээрээ мэс засалд ордог байв. Өвдөлтийг хэр удаан тэсвэрлэж чадах нь мэс засал хэр удаан үргэлжлэхийг хязгаарладаг байжээ.

Бид халдвартай илүү сайн тэмцдэг болсон. Ариутгалгүй, антибиотикгүй байсан эрин үед мэс засал амжилттай болох эсэх нь ихэнхдээ азын хэрэг байв.

Мэс заслын багаж хэрэгсэл улам нарийсч, оёдлын утас сайжирч, бид КТ (CT) шинжилгээний зургийг харах боломжтой болсон. Хамгийн гол нь эмнэлзүйн тэмдэглэл, баримтууд хуримтлагдсаар ирсэн явдал юм.

Нэг хүний туршлага тэр хүнтэйгээ хамт үгүй болохоо больж, дараагийн үедээ өвлөгдөн үлддэг болсон. Чухам үүний л ачаар энэхүү цуврал нийтлэлийг бэлтгэх боломж олдсон билээ.

Өөрчлөгдөөгүй үлдсэн зүйл бий эсэхийг бас эргэцүүлэн бодъё

Гурван зүйл хэвээр үлджээ.

Нэгдүгээрт, хүний бие өөрийнх нь биш зүйлийг гадагшлуулах гэж тэмцсээр л байдаг.

Би үүнийг ес дэх хэсэгтээ өгүүлсэн билээ.

Бүх төрлийн материалыг зуун жилийн турш туршиж үзсэний эцэст бид ихэнх тохиолдолд тухайн хүний өөрийн эд рүү буцан ирсэн. Энэ нь техникийн хязгаарлалт биш, харин хүний бие махбодын өөрийнх нь мөн чанар юм. Цаашид ч энэ байдал төдийлөн өөрчлөгдөхгүй болов уу гэж би боддог.

Хоёрдугаарт, ямар нэгэн зүйлийг эргүүлэн олж авахын тулд хаа нэгтээх эдийнхээ тодорхой хэсгийг золиослох хэрэгтэй болдог.

Би энэ тухай арав дахь хэсэгтээ дурдсан. Sushruta духыг, Tagliacozzi гарыг, Gillies цээжийг ашиглаж байсан. Одоо ч гэсэн хавирганы мөгөөрс ашиглахын тулд цээжийг нээдэг. Чихний мөгөөрс ашиглах үед чихний хэлбэр өөрчлөгддөг. Мянга мянган жилийн дараа ч энэ нь хэвээр байна.

Бас нэг зүйл байгаа нь — магадгүй эдгээрээс хамгийн чухал нь байж болох юм

Эдгээрээс ч илүү удаан хадгалагдан үлддэг нэг зүйл бий.

Хүн ертөнцийн өмнө нүүр царайгаараа зогсдог.

Эртний Энэтхэгт хамаргүй болсон нэгэн нийгмээс гадуурхагдаж байсан шалтгаан, арван есдүгээр зууны Европт хамрын нурууны суулт гутамшигт тэмдэг болж байсан шалтгаан, хорьдугаар зууны Берлинд хамрын хэлбэрийг хувь хүний мөн чанар гэж үздэг байсан шалтгаан,

мөн өнөөдөр Солонгост өөрийнх нь гадаад төрх байдлын талаарх үг хэллэгээс болж хэн нэгэн сэтгэлээ шархлуулж буй шалтгаан — энэ бүхэн бүгд ижилхэн билээ.

Энэ нь шударга бус уу гэж асуувал, үнэндээ жаахан шударга бус санагддаг. Өмнө нь бичиж байсанчлан.

Гэхдээ энэ шударга бус байдал маргааш гэхэд арилчихгүй гэдгийг би бас мэднэ. Мөн үүний дунд шаналж яваа хэн нэгэн өнөөдөр ч гэсэн надтай уулзахаар ирэх болно.

Анагаах ухааны зарим салбар өвчин эмгэгийг анагаадаг. Хамрын мэс засал арай өөр юм. Ихэнх тохиолдолд энэ нь өвчин биш зүйлтэй холбогддог.

Тиймээс энэ ажил өөр төрлийн шийдвэр гаргалтыг шаарддаг гэж би боддог. Зөвхөн юу хийж болох төдийгүй, юуг хийхгүй байхыг ч хамтад нь шийдэх ёстой байдаг.

Эдвин Смитийн папируст (Edwin Smith Papyrus) тохиолдол бүрийг "миний эмчлэх зүйл", "миний тэмцэлдэж үзэх зүйл", мөн "эмчлэх ёсгүй зүйл" гэж ангилсан байдаг тухай би нэгдүгээр хэсэгт дурдсан.

3600 жилийн өмнөх эмчид тэрхүү сүүлчийн ангилал байжээ. Зөвхөн юу хийж болох тухай төдийгүй юуг хийж болохгүй тухай жагсаалттай байх нь — энэ мэргэжлийн эртнээс уламжлагдан ирсэн зарчим болов уу гэж би боддог.

Хэрэв би мэс засал хийх шаардлагагүй гэж үзвэл, түүнийгээ шууд хэлдэг. Түр хүлээсэн нь дээр гэж үзвэл, тэгж хэлэх нь зөв зүйл юм.

Энэ нь ямар нэгэн агуу итгэл үнэмшил гэсэндээ бус, харин үүнийг хэлэх чадвараа алдчихвал өөрийн хийж буй ажлыг цаашид тайлбарлаж чадахаа болих учраас тэр юм.

Төгсгөлд нь

Хамрын мэс засал гоо сайхнаас эхлээгүй.

Энэ нь хэн нэгэнд амьсгалах боломж олгох, алдсан зүйлийг нь эргүүлэн өгөх, өөртөө итгэлтэйгээр бусдын өмнө зогсох боломжийг олгох үйл хэрэг байсан билээ.

Одоо үед би ихэвчлэн гоо зүйн зорилгоор мэс засал хийдэг. Гэхдээ энэ замаар цааш явахад би үргэлж нэг л цэг дээр ирдэг.

Хэн нэгнийг анхнаасаа байсан тэр зүйлд нь — эсвэл анхнаасаа байж болох байсан тэр зүйлд нь ойртуулах үйл хэрэг билээ.

Өөрийн үзэл баримтлалын талаар бичээч гэсэн хүсэлтийн дагуу тэмдэглэлийн дэвтэр нээж эхлүүлсэн энэхүү бичвэр маань нэлээд сунжирч, өмнө нь зүгээр л сонирхол татаж байсан эх сурвалж, ном зохиолуудыг дахин эргэн харж байхдаа

миний дахин нотолж мэдсэн зүйл бол энэ юм. 3,600 жилийн хугацаанд багаж хэрэгсэл бүрэн өөрчлөгдсөн ч энэ ажлын мөн чанар бараг өөрчлөгдөөгүй байна.

Цаашид ч гэсэн төдийлөн их өөрчлөгдөхгүй болов уу гэж би бодож байна.

Уншсанд баярлалаа.

Эх сурвалж. Энэхүү цувралын эх сурвалжуудыг хэсэг бүрийн төгсгөлд оруулсан болно.